Gewend (verwend?) geraakt aan electrische ramen achter in de BX kon ik dat natuurlijk niet meer missen. Dus het moest ook in de Xantia komen. Op de sloop kom je het echter bijna niet tegen. Bijna alle Xantia's hebben electrische ramen voor, maar slechts een enkeling ook achter, zeker van de oudere types. Met goed zoeken had ik het vast wel kunnen vinden, maar ik besloot het over een andere boeg te gooien.

Ik vroeg me dus af... past een electrisch voorraam ook achter? De deurpanelen lijken erg veel op elkaar. Dus op de sloop even een voorraam mechanisme uit een auto gehaald, en geprobeerd in de achterdeur te schroeven. Dat ging niet. Toch beide mechanismes meegenomen, want ik zag wel mogelijkheden om het aan te passen. Hieronder een paar foto's waar je de verschillen goed op kan zien. Noot dat de motor achterstevoren lijkt te zitten maar het hoort echt zo. De kabel is waarschijnlijk niet voor niks geknikt - ontwerp slordigheidje?

Beide werken met een soort fietsremkabels om het raam op en neer te trekken. Het raam zit slechts op 1 punt vast, aan een kunststof blokje wat over de geleiderail op en neer kan. De geleiderail van het voorraam is 18mm langer dan van het achterraam, heeft iets andere montagepunten en zit verder van de motor af (langere kabels). De montagepunten voor de motor of slinger in de deur zijn wel hetzelfde voor en achter. Gelukkig blijkt het met enige huisvlijt mogelijk de rail over te zetten en de kabels in te korten, zodat je aan een extra setje makkelijk vindbare electrische voorramen genoeg hebt om ook electrische ramen achterin te bouwen. Het zijn net fietsremkabels, het enige lastige is eigelijk er een goed passend "stopje" stevig op te krijgen.

In principe zou je met enige moeite een voorraam mechanisme misschien, ingekort en aangepast, ook achter pas kunnen krijgen, maar aangezien je dan toch een handslinger mechanisme overhoudt leek het mij makkelijker en beter om de buitenkabels en rail gewoon in z'n geheel van het handslinger mechanisme over te zetten.

Eerst even een waarschuwing: probeer altijd de binnenkabels die het mechanisme in gaan zo veel mogelijk iets gespannen te houden. Hang er voor mijn part iets van gewichtjes aan. Dit om te voorkomen dat ze inwendig in de (bijna niet demontabele) motor in de knoop raken. De boven- en onder kabels zijn trouwens twee aparte kabels. De kabel loopt dus niet rond, maar inwendig in de motor zit het restant per kant opgerold.

Wat heb je nodig?

• Electrisch raammechanisme voor.
• Hand slinger mechaniek achter (zelfde kant natuurlijk).
• Goeie stevige kniptang.
• Soldeerbout + toebehoren.
• Kleine schroevendraaier.
• Watervaste viltstift.
• Lineaal of rolmaat.
• IJzerzaag.
• Kroonsteentje, bij voorkeur van binnen messing
• Iets van ontvetter, alcohol-achtig ofzo. Ik heb zelf isopropanol gebruikt.
• Een bankschroef of andersoortige (al dan niet menselijke) "derde hand" kan handig zijn.

En dan?

Draai beide mechanismes zo'n beetje naar het midden. Komt niet zo nauw, maar het maakt (de)montage een stuk makkelijker als ze niet op een eindpunt staan. De electrische kan je domweg 12v op zetten om dat te doen. Gaat ie de verkeerde kant op dan simpelweg ompolen. Zo'n kleine stekker-adapter trekt dat waarschijnlijk niet, dus loop even naar buiten en gebruik de autoaccu. Een oude PC-voeding werkt ook prima.

Slopen is altijd het leukste, dus daar beginnen we mee. Eerst het handslinger mechaniek. Aan de bovenkant van de rail zit de buitenkabel via een groenig blokje aan de rail geklemd. Dit blokje is ook de manier om de kabel spanning af te stellen. Markeer even in welk gleufje ie zit en wip 'm eruit met een schroevendraaier.

Nu ze ontspannen zijn kan je de binnenkabels uit het geleideblokje (waar de ruit aan moet) haken.

Voordat je hetzelfde met het electrische mechanisme doet, eerst ff kijken naar de spanners. Die witte wartels met veren, boven en onder in de motor, dienen om de kabel te spannen. Je wil die kabel natuurlijk straks op de juiste spanning terug zetten, dus leg er even een lineaal langs en kijk hoe ver de wartels uitsteken met de kabel gespannen. Bij mij was dat gemiddeld een ruime 23mm.

Met de kabels afgekoppeld kan je (rechtgebogen) de buitenkabels opmeten en vergelijken. Bij mijn onderste kabels was het lengteverschil tussen voor en achter 60mm. Neem bij de bovenkabels de lengte tussen de montagepunten. Gebruik van de lange het gemarkeerde gleufje, maar neem bij de korte ongeveer het midden van het stelblokje. Daarmee zorg je dat ie straks, eenmaal gespannen, middenin het stelblokje uitkomt, en houd je wat marge naar beide kanten voor kleine meetfouten. Ik kwam zo zelf op een lengteverschil van 49mm voor de bovenkabels.

Maar met alleen het lengteverschil van de buitenkabels ben je er nog niet. De rail is namelijk 18mm korter. Ik haal er dus 9mm extra af per kabel. Zo kwam ik op 69mm onder eraf en 58mm boven.

Inkorten

Ook hier beginnen we met sloopwerkzaamheden. De opdracht luidt : vierendeel een kroonsteentje. Eerst de isolatie huls eraf, dan het metalen restant doormidden zagen. Dan krijg je dit. Juist, twee nieuwe stopjes ("loodjes") voor de kabel. Waar ik nu met de andere 23 kroonsteentjes heen moet weet ik niet... (beetje normale maat kroonsteentjes in messing kon ik alleen per 24 kopen...)

Ontvet eerst de uiteindes van de kabels goed. Ongeveer waar ze geknipt moeten worden en een paar cm eromheen. De kabels zijn af fabriek wat vettig en dan pakt soldeertin moeizaam. Teken dan de juiste lengtes af met de watervaste stift. Ik heb afgetekend tegen de plek aan waar het stopje moet komen. Zo blijft de plek waar het stopje zelf komt schoon want daar moet gesoldeerd worden.

Nu vertin je de kabel vanaf de streep (zorg dat ie leesbaar blijft) tot en met anderhalve centimeter in de richting van het oude loodje. Maak 'm niet te dik. Soms gaat het vertinnen wat moeizaam, een beetje schoonschrapen wil nog wel eens helpen. Knip dan de kabel door zodat er ongeveer 8mm overblijft buiten de streep. Doordat je dat stuk vertind hebt, zal de kabel geen kwastje worden. Als ie geplet is door de kniptang kan je dat met een gewoon tangetje weer rond knijpen. Wordt het toch een kwast dan kan je 'm meestal wel weer in vorm duwen en opnieuw vertinnen vanaf het schone uiteinde om te fixeren. Knip ook de binnenkabels van de handslinger door en haal daar de buitenkabels af, die hebben we nodig. Je kunt daar eventueel het solderen+knippen eerst op oefenen.

Is dat allemaal gebeurd dan kun je probleemloos de lange buitenkabels eraf schuiven en de korte (van het achterraam) erop. Vergeet dat niet te doen voordat je het nieuwe stopje monteert..!! Daarna kan je tegen de streep aan het nieuwe stopje (een half kroonsteentje) monteren. Draai die flink strak aan. Het mag nooit meer los! Vervolgens pak je de soldeerbout en laat het kroonsteentje aan beide kanten vollopen met tin. Zo is de kabel niet alleen vastgeschroefd maar ook ingegoten. Nu is ook duidelijk waarom het kroonsteentje van messing moest zijn ; soldeert lekker makkelijk! Zaag wat nog uitsteekt van het schroefje eraf, anders past het stopje niet in de uitsparing in het geleideblokje. Ook hier heb ik een drupje tin op gelegd om 110% zeker te zijn dat het niet los kan trillen.

Als beide kabels op lengte en geassembleerd zijn, kan je het zaakje weer aan de rail monteren. Neem wel de goeie rail... die van de achterdeur dus. De kortste van de twee. Monteer de onderkabel eerst en haak die in het geleideblokje.

Haak dan de bovenkabel in het geleideblokje, leg 'm om de katrol bovenaan de rail en span de kabels door het stelblokje te monteren. Dit zal enige kracht kosten en soms moet je de spanners wat "helpen" door de witte wartels met de hand wat in te draaien. Kies een gleufje zodanig dat de spanners ongeveer even ver uitsteken als voorheen.

Ik heb 'm nog even aan 12v gehangen en even heen en weer laten fietsen - liep precies zo mooi en soepel als het hoort. De wartels steken een kleine 25mm uit, dus het had misschien een tandje strakker gekund, maar aangezien het al precies zo strak aanvoelt als voor de operatie laat ik het lekker zo. Nu nog inbouwen in de auto!

18 Okt: Eindelijk eraan toe gekomen 'm in de auto te schroeven. Ik heb het deurpaneel en de folie er maar helemaal af gehaald omdat dat gewoon veel makkelijker werkt. Ik moet ook de deurdraadboom nog monteren. Die uit de sloper (SX met electrische spiegels) is voorbereid voor electrische ramen achter, dus kan ik beter die hele boom overzetten dan zelf iets fabriceren. Het zelfbouw raammechanisme paste trouwens perfect. Natuurlijk heb ik 'm ook even getest en hij werkt prima.